Yükleniyor...
Bedriye Yıldızeli

Bedriye Yıldızeli

bedriyeyildizeli@gmail.com

Fazla çalışma var, ücreti yok

10 Mart 2014 Pazartesi Saat 10:39

Sosyal-İş’in yayımladığı “Türkiye’de Çalışma Süreleri Sorunu” raporuna göre, her iki emekçiden biri fazla mesai yapıyor. Haftada 50 saati aşan çalışmaların yaptırılmaması durumunda, 2 milyonluk ek bir istihdama ihtiyaç duyulabilir.

DİSK’e bağlı Sosyal-İş Sendikası’nın üyelerine ve kamuoyuna yönelik olarak hazırladığı “Güncel Sorunlar Eğitim Dizisi”nin birinci araştırması olan “Türkiye’de Çalışma Süreleri Sorunu” başlıklı rapor dün yayımlandı. Haftalık çalışma süresinin 45 saat olarak belirlendiği İş Kanunu’na göre, yılda yapılabilecek fazla çalışma da 270 saatle sınırlandırılmış durumda. Buna karşın, raporda yer alan verilere göre, ücretli çalışanların yüzde 44,8’i haftada 50 saatin üzerinde çalıştırılıyor.

İstisnaydı, kural oldu
Sosyal-İş, son 25 yıllık dönemde fazla çalışmanın hızla istisna olmaktan, kural haline geldiğini vurguladığı raporda, “Son 25 yılda tam zamanlı çalışan ücretlilerin haftalık ortalama çalışma süresi 47,6 saatten 52,1 saate çıktı, çalışma süresi yaklaşık 5 saat arttı” saptamasını yapıyor. AKP iktidarı ve sermaye, ağız birliği içinde Türkiye’de çalışma yaşamının katılıklarından söz eder ve “daha fazla esneklik” için düzenleme yapmaya çalışırken, çalışma saatlerinin uzunluğu konusunda Türkiye zirvedeki yerini koruyor. Nitekim, 2011 yılı verilerine göre, OECD ülkelerinde ortalama çalışma süresi 42,5 saatken, Türkiye’de ortalama 52,9 saat olduğunun hatırlatıldığı raporda, “Türkiye, hem AB hem OECD ülkeleri arasında en uzun ortalama çalışma süresine sahip ülke. Türkiye’de emekçiler, Danimarka ve Norveç gibi ülkelerdeki emekçilere göre haftada yaklaşık 15 saat daha fazla çalışıyor” denildi.

Yüzde 60'lık kayıp
Türkiye’de her 2 emekçiden 1’inin fazla mesai yapmasına karşın, sendikalı işyerleri ve büyük ölçekli işyerleri dışında, fazla mesai ücretleri çoğunlukla ödenmiyor.

Bu konuya dikkat çeken Sosyal-İş, hazırladığı raporda şu tespiti yaptı: “Oysa Türkiye’de 6 milyon 869 bin işçi haftada ortalama 17,9 saat fazla çalışma yapıyor. Eğer bu fazla çalışmalar yüzde 50 zamlı ödeniyor olsa, işçiler her ay normal ücretlerinin yüzde 60’ı kadar fazla ücret alıyor olur, işverenler için de her bir işçinin maliyeti yaklaşık 1,5 kat artardı. Ancak işverenlerin büyük çoğunluğu fazla mesai ücreti ödemiyor, böylece işçilerin ‘bedava’ emeği işverenlerin kasasına kâr olarak akıyor.”

İş kazası riskini artırıyor
Çalışma süreleri giderek arttığı için emekçilerin kişisel yaşamlarına ayırabildikleri sürenin gün geçtikçe azaldığına dikkat çekilen raporda, bu durumun fiziksel, psikolojik ve sosyal sağlığı da olumsuz etkilediğinin, iş kazası ve meslek hastalığı riskini artırdığının altı çizildi. Nitekim, çalışma sürelerinin giderek arttığı Türkiye, iş kazalarında Avrupa birincisi, dünya üçüncüsü…

Eğer yasa uygulansa...
Raporda yer alan verilere göre, Türkiye’de haftada 50 saatten fazla çalıştırılan 6 milyon 869 bin emekçinin, yasal üst sınır olan 50 saati aşan çalışmaları haftada 88 milyon 695 bin saate denk geliyor.

Eğer İş Yasası uygulansa ve haftada 50 saati aşan çalışmalar yaptırılmasa, 88 milyon 695 bin saatlik işgücü ihtiyacı doğabilir.

Bu süre istihdama dönüştüğü takdirde ise tam 1 milyon 971 bin kişi tam zamanlı istihdam edilebilir.

Çözüm sendika, çözüm örgütlü mücadele
Türkiye’deki uzun çalışma sürelerinden hem patron örgütleri hem de AKP hükümeti memnun. Hatta Başbakanlık bünyesindeki “Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı”, Türkiye’deki uzun çalışma saatlerini, küresel sermaye için Türkiye’ye yatırım yapma nedeni olarak gösteriyor. Sosyal-İş Sendikası, patronların da AKP’nin de bu sorunu çözmeye niyeti olmadığının altını çizdiği raporda, sorunun çözümünün sendikal örgütlenme ve mücadele olduğunu vurguladı.

Bu yazı toplam (811) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?