Yükleniyor...
Bedriye Yıldızeli

Bedriye Yıldızeli

bedriyeyildizeli@gmail.com

Mesai saatleri kısalacak ‘balonu’

26 Eylül 2011 Pazartesi Saat 20:29

Geçtiğimiz günlerde Sabah gazetesinde yer verilen bir habere göre hükümet mesai saatlerini haftalık 3-4 saat kısaltma hazırlığı yapıyor. Oysa bu “balona” vesile olan istihdam paketinin emekçilerden götürecekleri getireceklerinden çok daha fazla…

Sabah gazetesi 19 Eylül Pazartesi günkü yayınında Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz’ın “mesai saatleri kısalacak” sözlerine yer verdi. Habere göre Yılmaz, "Daha fazla işe alımı değil, daha uzun çalışma saatlerini teşvik eden bir sistem var. Bu sürdürülebilir değil" dedikten sonra, bu durumu ortadan kaldırmak için hem mevcut çalışanların çalışma saatlerini indirmek, hem de işverenin yeni çalışanlar almasını sağlamak istediklerini belirtti.

Çalışma Bakanlığı tarafından haftalık çalışma süresinin 45 saat olarak belirtildiği, ancak kamu ve özel sektördeki ortalama çalışma süresinin 49 saati bulduğu kaydedildi. Habere göre mesai saatlerinin 3-4 saat indirilmesiyle AB standartlarına getirilmesi hedefleniyor.

Haberde Ali Babacan’ın da konuyla ilgili sözlerine yer verildi. Başbakan Yardımcısı Babacan, "49 saatlik çalışma süresi 45'e inerse işveren 100 kişi değil, 105-106 kişi çalıştıracak. Bizim ortalama süreyi azaltabilmemiz, işverenin mevcut elemanlarını çok çalıştırma yerine, yeni eleman almayı daha kolay hale getirmemiz işsizlikle mücadelede en önemli enstrümanlardan biri olacak" şeklinde konuştu.

Ulusal İstihdam Stratejisi parça parça uygulanıyor…
Mesai saatlerinin kısaltılmasıyla ilgili karar aslında, seçim öncesinde gündeme gelen ve emek örgütlerinin yoğun tepkisini çeken “Torba Yasa”nın arkasındaki temel belge olan Ulusal İstihdam Stratejisi’ne dayanıyor.

Bu belge hükümet tarafından 8 Haziran 2010 tarihinde gerçekleştirilen Ekonomik Koordinasyon Kurulu'nda (EKK) hazırlamış, son taslağı işçi ve işveren konfederasyonları temsilcilerine yapılan bir sunuşla aktarılmıştı. Toplantı sonrasında, işçileri doğrudan ilgilendiren taslak metnini sendika temsilcilerine vermeyen hükümet, "hem işçi hem işveren kesiminden stratejiye ilişkin genel değerlendirmenin dışında, işgücü piyasasının esnekleştirilmesi, güvenceli esneklik, kıdem tazminatı, İşsizlik Sigortası Fonu, esnek çalışma modelleri, fazla çalışma süreleri, özel istihdam büroları-geçici iş ilişkisi ve bölgesel asgari ücret konularında görüş bildirmelerini" istemişti. AKP hükümeti stratejide öngörülen pek çok önemli düzenlemeyi hayata geçirmeyi seçim sonrasına bırakmıştı.

12 Haziran seçiminden sonra ise AKP’nin bu düzenlemeleri parçalayarak uygulamaya hazırlandığı görüldü. Seçimden kısa bir süre sonra basında örneğin daha önce veto edilen özel istihdam büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulması ile bölgesel asgari ücreti düzenleyen tasarının TBMM'ye sunulacağı ve bölgesel asgari ücretin, yeni teşvik sistemi için baz olarak alınmasının tasarlandığı yönünde haberler çıktı.

18 Eylül günü Vatan gazetesine röportaj veren Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, hükümetin 2012 yılına yönelik pek çok paket hazırlamakta olduğunu söyledi. Yılmaz, Orta Vadeli Program hazırlıkları kapsamında Teşvik Paketi, Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Paketi ve İstihdam Paketi’ne yönelik hazırlıkların da devam ettiğini belirtti.

Başka bir ifadeyle hükümet, 2010 başında gündeme gelen ve yoğun tepki çeken düzenlemeleri parçalar halinde yürürlüğe sokmaya hazırlanıyor.

Esas hedef esnekleştirme
Dolayısıyla Ulusal İstihdam Paketi’nde çizilen çerçeve önümüzdeki dönemde yapılacak düzenlemelerin de içeriği konusunda fikir veriyor. Kamuoyuna açıklanmayan bu belgede özellikle emek piyasasının esnekleştirilmesine yönelik uygulamalara ağırlık verilmesi öngörülmekteydi. “Kronik hale gelmeye başlayan işsizlik sorunlarını çözmek amacıyla dünyanın birçok ülkesinde işgücü piyasalarının esnekleştirilmesi öncelikli politika haline gelmiştir” diyen Ulusal İstihdam Stratejisi, esnekleştirmenin yaratacağı iş güvencesi sorunlarını da “güvenceli esneklik” kavramıyla ikame etmişti.

Birleşik Metal İş Sendikası’nın Ulusal İstihdam Stratejisi üzerine yaptığı bir çalışmada “güvenceli esneklik” tanımıyla ne söylenmek istendiği şu şekilde ortaya konulmaktaydı: “Güvenceli esneklik kavramı, işin korunmasını ve aynı işte kalabilme güvencesini ifade eden ‘iş güvencesi’ yerine, istihdamın korunmasına ve tek bir işverene bağlı olmadan çalışmanın sürdürülmesine atıf yapmaktadır.”

Strateji ayrıca mevzuatta yer almayan bazı esnek çalışma biçimlerinin mevzuat kapsamına alınmasını öngörüyor ve Türkiye’deki emek piyasasının “katılığından” şikayet ediyordu. Bu çerçevede kıdem tazminatının kaldırılması da getirilen öneriler arasında bulunmaktaydı.

Strateji 25 yaş altı gruplar için daha esnek sözleşmeler yapılması, “deneme süresi”nin 4 aya çıkarılması gibi uygulamaları da gündeme getirmişti.

Esnekleştirmeye yönelik adımların daha rahat atılabilmesi için fiili çalışma sürelerinin kısaltılması ve “iş paylaşımı modeli”, “esnek zaman modeli”, “uzaktan çalışma” gibi esnek çalışma biçimlerinin hayata geçirilmesine yönelik düzenlemelerin hayata geçirilmesi önerilmekteydi.

Mesai saatleri gerçekten kısalacak mı?
Bugünlerde “mesai saatleri kısalıyor” şeklinde aktarılan haberler, seçimden zaferle çıkan AKP'nin daha önce yoğun tepki çeken Ulusal İstihdam Stratejisi’ni hayata geçirme hazırlıklarına hız verdiğine işaret ediyor. Bir bütün olarak bakıldığında paketin kıdem tazminatının kaldırılması, bölgesel asgari ücret uygulamasına geçilmesi, esnekleştirme gibi çok önemli emekçi düşmanı boyutları bulunuyor. Ancak yandaş medya ve hükümet sözcüleri, “mesai saatleri kısalacak” gibi konunun daha tali ve ilk bakışta olumlu boyutlarını kamuoyunu yönlendirmek amacıyla abartarak ön plana çıkarıyor.

Diğer yandan söylenildiği gibi mesai saatleri kısalsa dahi bunun ücretlere yansıyıp yansımayacağı bilinmiyor. Ulusal İstihdam Stratejisi belgesinin sürekli olarak “işgücü piyasasının katılığından ve rekabet edebilirliğinin artırılmasından” bahsetmesi, çerçevesi bu belgeye dayanan düzenlemelerin de aynı hedeflere sahip olduğunu düşündürüyor. Dolayısıyla “rekabet edebilirlik” adına mesai saatlerinin kısalmasına ortalama ücretlerin düşmesinin eşlik etmesi beklenmedik bir gelişme olmayacak.

Ayrıca kayıt dışı çalışmanın çok yaygın olduğu ülkemizde mesai saatlerinin yasal düzenlemeyle kısaltılamayacağı da gelen eleştiriler arasında bulunuyor

Bu yazı toplam (388) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?