Yükleniyor...
Prof.Dr.  Alaeddin Bobat

Prof.Dr. Alaeddin Bobat

bizimdarica@gmail.com

Tüketici Hakları-1: Akaryakıt Piyasası

14 Aralık 2011 Çarşamba Saat 14:24

Haksızlığa uğrayıp da hakkını aramayanlar,

En az haksızlığı yapanlar kadar sorumludurlar.

 Hiç aldığınız herhangi bir mal garanti süresi içinde bozuldu mu? Bu nedenle satıcı ya da servis ile uğraşmaktan başınız ağrıdı mı? Ya da, aldığınız bir hizmet karşılığında ödediğiniz ücret zorunuza gitti mi? Örneğin bankalar vadesiz hesaplardan, önceden kesmedikleri, “hesap işletim ücreti” adı altına neden para kesiyorlar? Önceden alınmayan kredi kartı kullanım ücretleri neden alınmaya başlandı? Bu ücreti ödemek zorunda mıyız?

Kullandığınız akaryakıt arabanıza zarar verdi mi? Bu durum karşısında ne yaptınız? Ne yapabilirdiniz? Uğraşmaya değer miydi?

 

Soruları çoğaltmak o kadar kolay ki…

 

Tüketici ve Hakları

 

23.02.1995 tarihinde kabul edilen ve 08.03.1995 tarihli Resmi Gazetede yayımlan 4077 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun” a göre tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” anlamına gelmektedir.

Bu kanun, tüm tüketicileri yakından ilgilendirmekte ve bu nedenle hak aramayı bilen her tüketici tarafından iyi bilinmesi gerekmektedir. Bunun dışında, satıcı ile alıcı arasında meydana gelen herhangi bir uyuşmazlıkta iç hukukta başvurulan temel yasalardan biridir.

Bu yasa beş kısım ve 34 maddeden oluşmaktadır.

Birinci kısım “amaç, tanım ve kapsamlar” olarak başlamakta ve burada yasanın amacı, kapsamı ve mal, hizmet, tüketici, satıcı, sağlayıcı, üretici, ithalatçı, tüketici örgütleri gibi tanımlara yer verilmektedir.

İkinci kısım, “tüketicinin korunması ve aydınlatılması” başlığı altında tüm alışverişleri ve bu alışverişten doğan hak ve yükümlülükleri, özellikle ayıplı mal ve hizmeti, sıralamaktadır.

Üçüncü kısım, tüketici konseyi ve tüketici sorunları hakem heyeti gibi “tüketici kuruluşları”, dördüncü kısım ise “yargılama ve cezaya ilişkin hükümleri” içermektedir.

Son olarak beşinci kısımda “denetim, yönetmelik ve yürürlük” ile ilgili maddeler sıralanmaktadır.

 

Akaryakıtta yaşanan sorunlar

 

En önemli fosil kaynaklardan biri, bildiğiniz gibi, petroldür.  Ham petrolden elde edilen benzin, mazot, gaz gibi yan ürünler toplum yaşamında vazgeçilmez gereksinmeler olarak karşımıza çıkmakta ve bu ürünlere genel olarak “akaryakıt” denmektedir.

Piyasada kaliteli olduğu kadar pek çok katkı maddesi katılarak kalitesi düşürülmüş akaryakıt bulunmakta ve kullanılmaktadır. Bu nedenle akaryakıt alırken dikkatli olmak ve mümkünse bilinen-güvenilir istasyonlardan yakıt alınması önerilmektedir.

Kalitesiz yakıtlardan biri 10 numara yağ olarak bilinmekte ve son zamanlarda diğer yakıt türlerinden daha ucuza mal olması nedeniyle (yapılan tüm zamlara karşın) özellikle kamyonlarda tercih edilmektedir. Ancak, 10 numara yağın(yakıt bile denilmemektedir) hem motor ve aksamına olduğu kadar çevreye verdiği zarar hiç hesaba katılmamaktadır. Bunun en açık örneği, Kocaeli İli sınırları içinde yer alan ve adı kanser-ovası olarak anılan Dilovası’dır.

Dilovası D-100 karayolu ile TEM otoyolu arasında sıkışmış ve özellikle kimya-demir-çelik endüstrisinin yoğun olarak bulunduğu bir ilçedir. Bu ilçe sınırlarından geçen her iki ulaşım yollarından günde 120.000’e yakın araç geçmekte ve bu araçların arasında taşımacılık yapan büyük tonajlı ulaşım araçları büyük yer tutmaktadır.

Saptamalara göre Dilovası’nda rastlanan kanser hastalıkları, diğer yerleşim yerlerindekinin 4-5 katı düzeyine ulaşmış ve annelerin sütü ile bebeklerin dışkılarında ağır metallere rastlanmıştır. Bu sağlıksız koşulların sorumlularından biri bu kalitesiz akaryakıtların kullanımı ve çevreye yaydıkları zehirli atıklardır.

 

Katkılı ya da kalitesiz akaryakıt yalnızca çevreye değil araçların önemli parçalarına da zarar vermektedir.

Bir Olay ve BP Türkiye

 

2011 yılı Haziran ortasında dizel aracımın bakımını yaptırmış ve gönül rahatlığıyla kullanmayı hayal etmiştim. Ancak bakımdan yaklaşık bir hafta sonra, kent içinde aracı kullanırken,  araç gaz yememeye ve egzosundan aşırı miktarda duman çıkmaya başladı. Çaresiz bir kenara çekerek sigorta şirketinden yardım istedim ve gönderilen bir çekici ile aracı servise götürmek zorunda kaldım.

Servisteki ilk inceleme sırasında önce yakıttan kuşkulanıldı ve “yanlış yakıt mı kullandınız?”  sorusuyla karşılaştım. Neyse ki, son aldığım akaryakıtın fişi duruyordu ve tekrar kontrol ettiğimde alınan yakıtın doğru olduğunu gördüm. Oysa,  aracı kullandığımdan beri, servisin önerdiği gibi, hep aynı istasyondan akaryakıt almış ve o güne kadar da herhangi bir sorun yaşamamıştım.

Serviste iki gün bekletilen araç iyice incelendikten sonra akaryakıttan dolayı aracın turbosunda sorun olduğu ortaya çıktı ve garanti kapsamında turbo değiştirildi. Bu arada, akaryakıt aldığım istasyonun değiştirilmesi istendi.

Sorunun bu şekilde giderilmesinden ve akaryakıtın sorumlu tutulmasından tatmin olmadığım için BP Türkiye Müşteri Hizmetleri’ne durumu anlatan bir ileti göndererek istasyonun denetlenmesini istedim. BP Müşteri Hizmetleri birkaç gün içinde arayarak istasyonun denetlendiğini ve anlaşmalı oldukları özel bir firmanın söz konusu istasyondan akaryakıt örneği alarak analiz edeceğini bildirdiler.Birkaç gün içinde de alınan örneğin analiz sonuçlarını göndererek akaryakıtın temiz çıktığını söylediler.

Analiz sonuçlarına göre akaryakıt standartlara uygundu ve herhangi bir katkı maddesi içermiyordu. Ancak, söz konusu istasyondan ve tek bir pompadan alınan akaryakıt örneğiyle yapılan analizin istatistik ve bilimsel anlamda ne kadar geçerli olduğu tartışmalıydı. Bu durumu BP Müşteri Hizmetlerine bildirdim ve analizin tekrarlanmasını istedim. Herhangi bir cevap alamadım.

Servise göre sorun akaryakıttan, BP Türkiye’ye göre ise araçtan kaynaklanmaktaydı. Bu durumda birbirini suçlayan her iki taraf da kendilerine göre haklıydı. Ancak, araç garanti kapsamında olmasaydı, servis ve parça değişim bedelini ödeyerek zarar gören, garanti kapsamında olsa bile yolda kalan ve onca zaman kaybeden  tek bir taraf vardı : Tüketici ya da araç sahibi. 

Bu yazı toplam (920) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?