Yükleniyor...
Erdal Uzunoğulları

Erdal Uzunoğulları

kitapkurdu1967@hotmail.com

KURTULUŞ SAVAŞINDA DİN ADAMLARIMIZIN ROLÜ

05 Mart 2012 Pazartesi Saat 21:39

Sevgili okurlar bu hafta da sizlere Kurtuluş savaşında Kuva-yi Milliye güçlerine,  bağımsızlık yolunda maddi manevi destek veren birçok müftülerimizden biri olan, Ankara müftüsü ve Cumhuriyet yıllarının ilk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçinin hayatından kesitler aktarmak istiyorum. Sevgili kitapkurtları o yıllarda Kuva-yi Milliyecilere destek olmak büyük bir yaşamsal risk ihtiva etmekte idi. Gelin hep beraber Milli Mücadele dönemi olan 1919 yılına gidelim. Anadolu’nun birçok müftüsü kurtuluş mücadelesinden yana tavır kullanmışken az bir din adamımızda,  İstanbul Hükümetinin izlediği (Manda ve Himayeciliği benimseyen) politikayı benimsemişlerdir. Milli Mücadele döneminde Atatürk ve arkadaşlarının yanında yer alan müftülerimizden bazılarını saymak istiyorum. Ankara’da Müftü Rıfat Börekçi, Afyon’da Müftü Sait Efendi, Amasya’da Müftü Hacı Tevfik Efendi, Bilecik’te Müftü Mehmet Şükrü Efendi, Bolu’da Müderris Kürtzade Mehmet Sıtkı Efendi, Çankırı’da Müftü Bekirzade Ata Efendi, Denizli’de Ahmet Hulusi Efendi, Erzurum’da Hoca Raif Efendi, Hakkâri’de Müftü Ziyaeddin Efendi, Isparta’da Şeyh Ali Efendiyi sayabiliriz. İşgal güçleri Anadolu’daki bu direniş karşılığında İstanbul Hükümeti’ne baskı yapmasını ister. İstanbul Hükümeti de Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi’nin kaleme aldığı fetvayı Dürrizade Abdullah Efendi tarafından ilan ettirir. Bu fetva çeşitli yollarla Anadolu’nun her yerine dağıtılır. Bu fetva’da Kuva-yi milliyecilerin öldürülmelerinin günah sayılmayıp dinen caiz ve vazife sayıldığı yazılmaktadır. Bu fetvaya karşılık Ankara Müftüsü ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti başkanı olan Mehmet Rıfat Efendi tarafından karşı bir fetva 153 müftü tarafından imzalanıp ilan edilir. Fetva da kısaca, Anadolu'daki Milli Hareketin meşru olduğu, Padişah ve Halife'nin dahi esir bulunduğu, düşman elinde esir olan Halife'ye zor ve baskı kullanılarak fetva yayınlattığı, haliyle bu fetvadaki hükümlerin geçersiz olduğu yazmaktadır. Ayrıca bu milli mücadeleye destek veren yabancı Müslüman din adamları da vardı! Örneğin, Iraklı Uceymi Paşa, Hindistanlı Muhammed Ali ve Libyalı Şeyh Ahmet Sunisi bu din adamlarından ve Müslüman önderlerden birkaçıdır. Konuyu fazla dağıtmadan Ankara müftüsü ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı olan Rıfat Börekçinin yaşamına dönelim. Mustafa Rıfat Börekçi Hacı Bayramı Veli’nin öz ve öz torunudur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk Amasya, Erzurum ve Sivas kongrelerini tamamlayarak Ankara’ya yönelir. 27 Aralık 1919 Cumartesi günü 14.00 da Ankara’nın Dikmen sırtlarına gelince onu Vali Vekili Yahya Galip Beyle Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı Rıfat Efendi (Ankara Müftüsü), Ankara’daki 20. ordu komutanı Ali Fuat Cebesoy ve atları ile seymenler karşılarlar. Atatürk burada halka seslenir. Merhaba efendiler der. Hep bir ağızdan sağol paşa hazretleri derler. Atatürk, arkadaşlar buraya niye geldiniz der. Hep bir ağızdan millet yolunda ölmeye geldik derler. Buradan Atatürk Hacı Bayramı Veli’nin türbesini ziyaret eder. Buradan da Valiliğe giderek toplantı yaparlar. Rıfat Börekçi mendil içerisindeki 1200 lirayı Mustafa kemal Atatürk’e kurtuluş savaşında kullanması için verir. Savaş sonrası Atatürk, her bayram Mehmet Rıfat Börekçiye bir hediye gönderir ve buna 1200 liralık çeki vererek Diyanete yardım ederdi. Atatürk savaş kazanıldıktan sonra yeni kurulan Cumhuriyet Türkiye’sinde özellikle Rıfat Börekçi gibi aydın Türk din adamlarına yer verir. Rıfat Börekçi ölümü olan 1941 yılına kadar Diyanet İşleri Başkanlığını yürütür. Atatürk’ün cenaze namazını kıldıran da odur. Sonuç olarak Milli Mücadele gibi, Anadolu insanının ölüm-kalım savaşında, Anadolu halkının feryadını yüreğinde hisseden ve tüm imkânlarını bu uğurda seferber etmeye çalışan asker-sivil, âlim-şeyh, kadın-erkek halkımızın tüm kahramanlarını saygıyla anıyor, kendilerine şükranlarımızı bir borç biliyoruz.

Bu yazı toplam (845) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?