Yükleniyor...
Erdal Uzunoğulları

Erdal Uzunoğulları

kitapkurdu1967@hotmail.com

Kâşgarlı Mahmud ve Divanü Lugatit-Türk!

26 Haziran 2012 Salı Saat 20:21

Sevgili dostlar bu haftada sizlere Unesko’nun 2008 yılını Kaşkarlı Mahmut yılı ilan edildiğini çoğumuz bilmiyordur beklide! İşte bende bu yazımda Kaçkarlı Mahmut’un biz Türkler için neden önemli olduğunu anlatmaya çalışacağım. Biz Türklerin geçmiş yaşamı ile ilgili bilgi alabileceğimiz en önemli kaynaklar genelde 3 tanedir. Orhun Abideleri, Dede Korkut Hikâyesi ve Divanü Lügati’t Türk adlı eserlerdir. Bunlar içerisinde en çok Türkler ile ilgili bilgi veren eseri sorarsanız tabiî ki Kaçkarlı Mahmut’un 1072–1074 yılları arasında Bağdat’ta kaleme aldığı Divanü Lügati’t Türk eseridir. Bu eser Türkçenin ilk sözlüğü olarak kabul edilmektedir.1000 yıllarında ve daha eski dönemlerde yaşamış olan Türklerin yaşamları, kültürleri, boyları, yemekleri, oyunları ve konuştukları Türkçe sözcüklerden örnekler mevcuttur. Bu dev Türk kültürünü anlatan eser ile Kaçkarlı Mahmut Türk adının Allah tarafından verildiğini ve bunun Türkler için bir üstünlük olduğunu da gururla kaydediyor. Peygamberimizden de şu hadisi naklediyor: “Türklerin dilini öğreniniz, çünkü onların çok uzun sürecek saltanatları olacaktır.” Araplara “işinizin iyi gitmesini istiyorsanız, düşman oklarından korunmak istiyorsanız, Türk dilini öğrenmelisiniz” diye yazmaktadır kitabında. Türkçeden Arapçaya bu büyük sözlüğü yazarak 1077 yılında Abbasi halifesine hediye eder. Sevgili bizim Darıca okurları Divanü Lügati’t Türk adlı eserin azda olsa öneminden bahsettikten sonra şimdi de uzun yıllar kayıp olan bu kitabın nasıl bulunduğundan bahsetmek istiyorum. Gelin hep beraber 1910 yıllarına gidelim.  İstanbul Sahaflar'da bulunan bir kitapçı olan Burhan Efendi'ye bir kitap gelir. Kitabı getiren, eski maliye nazırlarından Vanizade Nazif Paşa'nın akrabası bir kadındır. Kadın fakir düşünce bu kitabı satmak ister. Kitapçı kitaba bakar pek bir şey anlamaz. Kadının istediği 30 sarı lirayı vermez. Fakat o sırada bir kitap kurdu olan tesadüfen orada bulunan Ali Emiri Efendi kitabın değerini hemen anlar, otuz sarı lirayı bastırır. Burhan Efendi'ye de aracılığından ötürü üç lira verir. Bu kitap bir ikinci örneği bulunmayan Divanü Lügati't-Türk'tür. Emiri Efendi onu ele geçirdiği için bir çocuk gibi sevinir. Bir süre sonra satın aldığı kitabı insanlara tanıtır. O yıllarda azıcık kitapkurdu olan insanlar kitabın öneminden bahseder dururlar. Kitabı bir kez görmek isteyenlere de, ona bir şey olur korkusuyla olumsuz bir karşılık verir. Daha sonra bu kitabın basılma işini, sadrazam Talat Paşa’nın yardımıyla Kilisli Rıfatını önkoşul olarak ileri sürer. Bu kitap Emiri Efendi'den başka birisinin eline geçseydi, bugün belki kitaplıklarımız Divanü Lügati't-Türk'ten yoksun kalacaktık. İlk yayın Sadrazam Talat Paşanın talimatıyla gerçekleştirilir. Eserin Türkiye Türkçesine çevrilip yayımlanması ise Cumhuriyet devrinde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla kazandırılır. Sonuç olarak sevgili dostlar bir başka yazımda da bu kitaptan dolayı çok sayıda bilim adamının neden öldürüldüğünden bahsedeceğim. Kaçkarlı Mahmut bu yapıtı ile Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapça gibi büyük bir dil olduğunu kanıtlamak için yazmıştır saygılarımla..

Bu yazı toplam (1030) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?