Yükleniyor...
Prof.Dr.  Alaeddin Bobat

Prof.Dr. Alaeddin Bobat

bizimdarica@gmail.com

Biyolojik Çeşitlilik-2

28 Haziran 2012 Perşembe Saat 13:40

Günümüzde, dünyadaki temel sorun,

aptalların kendilerinden son derece emin,

akıllıların ise devamlı şüphe içinde olmalarıdır.

Bertrand Russell



 

Çeşitlilik, canlı sistemlerin en önemli özelliklerinden birisidir. Cansız madde ve parçacıkların sayısı sınırlı olmakla birlikte, canlıların yapı ve çeşitliliği çok fazladır. Tek hücreli canlılar bile mikroskop altında incelendiğinde yapısında akıl almaz bir çeşitlilik farkedilir.


Dünyada yaşayan canlı türlerinin sayısı üzerindeki tahminler ise 5 ile 50 milyon adet arasında değişmektedir. Tahminler böyle birlikte zamanımızda bilim dünyasına tanıtılan canlı türlerinin sayısı1.750.000 civarındadır. Oysa, henüz tanısı yapılmamış canlı sayısının 17 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir. Diğer bir deyişle varlığı tahmin edilen türlerin yalnızca %10’u tanımlanabilmiştir. Çok sayıda tür ise, yeni keşifleri beklemektedir.

***

Zamanımızda biyolojik çeşitlilik kavramı içine a) Genetik çeşitlilik, b)Tür çeşitliliği, c) Ekolojik (yaşam alanlarının) çeşitlilik girmektedir.

Genetik Çeşitlilik

Bu kavram bir tür içindeki çeşitliliği ifade eder. Bu çeşitlilik belli bir tür, topluluk, varyete, alt-tür ya da ırk içindeki genetik farklılıkla
ölçülür. Bazı yazarlar “bir türün gen havuzundaki kalıtsal bilginin çeşitliliği, zenginliği olarak da tanımlamaktadırlar.

Türlerde genetik bilgiler olağanüstü boyuttadır. Genlerin sayısı bakterilerde 1000, mantarlarda 10.000, çiçekli bitkilerde ise 400.000’in
üzerindedir. Memelilerden olan ev faresinde (Musmusculus) yaklaşık 100.000 gen bulunmaktadır.


Her tür başarılı bir şekilde üreyebilmek, hastalıklara karşı dayanıklı olabilmek ve değişen yaşam koşullarına uyum sağlayabilmek için zengin bir genetik çeşitliliğe gereksinim duymaktadır. Genetik bilgileri taşıyan makromoleküller (DNA ve RNA) astronomik oranda yüksek
bir örüntü içerirler. Örneğin bir gen ortalama 1000 nükleotid çifti içerir.Organizmaların işlevlerini doğru olarak yerine getirebilmesi için birçok gen gerekli olup, bunlar DNA molekülleri içinde belirli bir düzen içinde sıralanmışlardır.

Her türde bulunan genetik bilgiler doğal seçilimin çok uzun ve karmaşık sürecinin bir sonucudur. Koşullar değişince, bu genler mutasyona uğrayabilir. Türlerin belirli koşullara uyum sağlaması için genetik çeşitliliklerinin çok olması gerekir.

Tür Çeşitliliği “Belli bir alan içindeki farklı türlerin sayısı ve sıklığı” olarak tanımlanır. Canlılığın dünya yüzünde meydana çıkışı yaklaşık 4-4.5 milyar yıl öncesine kadar gitmektedir. Bu süre içinde dünya çeşitli jeolojik devirler geçirmiş ve bu devirlerde değişik bitki ve hayvanlar dünya yüzünde yaşamış ve bazıları (örneğin Dinozor vb hayvanlarla bazı bitkiler) doğal nedenlerle ortadan kalkmıştır.

***

Dünyada bütün jeolojik zamanlar içinde 10.000 kadar çıplak tohumlu bitki (Gymnosperm’ler) yaşadığı bilinmekte ise de bu bitki grubundan ancak 800 tür kadarı zamanımıza kadar ulaşabilmiştir. Bir yöredeki tür zenginliği konusunda 2 ana kural geçerlidir:

Çevre koşulları ne kadar çok değişken ise o yörede bulunan ‘türlerin sayısı da o kadar çok’, ancak tür toplulukları içinde ‘birey sayısı az’ dır. Çevre koşulları ne kadar homojen veya tekdüze ise o yöredeki toplam ‘tür sayısı az’, ancak tür toplulukları içinde ‘birey sayısı
fazladır.

Ekolojik Çeşitlilik

Ekolojik çeşitlilik belirli bir bölgedeki farklı ekosistemler, tür toplulukları ve bu tür topluluklarının içindeki tür sayıları olarak tanımlanmaktadır. Bir ülke ve yörede yetişme yeri koşulları(yaşam ortamları) ne kadar çeşitli ise bu zenginlik o yöredeki türlerin çeşitliliğini de etkilemektedir. Örneğin orta Anadolu bölgemizde yaygın olan bozkır ekosisteminde dağ ve ova bozkırları bulunur ki bu iki farklı
ekosistemin canlıları birbirinden farklıdır.

Bu iki ana sistem dışında özellikle Tuz gölüçevresinde, gölün etrafını bir kuşak gibi çeviren tuzcul alanlarda ise, tuz seven(halofitik) bitkilerden oluşan farklı bir bitki örtüsüne rastlanır. İşte bu yaşam alanı farklılığı orta Anadolu bitki çeşitliliğini zenginleştiren öğelerden birisidir.



 



 

Bu yazı toplam (777) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?