Yükleniyor...
Erdal Uzunoğulları

Erdal Uzunoğulları

kitapkurdu1967@hotmail.com

1787 AMERİKAN ANAYASA’SI ANADOLU’DAN ALINMA!

01 Ekim 2012 Pazartesi Saat 19:16

Dünyanın ilk demokratik parlamentosu nerede kurulmuştur desem okuyucuların büyük çoğunluğunun Amerika Birleşik devletleri veya İngiltere diyeceklerdir!  ABD günümüzden 225 yıl önce kendi Anayasalarını yaparken yedi Anayasa maddesini hangi ülkeden örnek almışlar diye sorsan ne cevap verirdiniz? Dünyanın ilk demokratik parlamentosu milattan önceki yıllarda Antalya’nın Kaş ilçesinde, başkenti Patara olan Likya uygarlığı tarafından kurulmuştur. 1787 Amerika Anayasası Antalya’nın Kaş ilçesinde bulunan tabletlerdeki maddeler örnek alınarak yazılmıştır. Hâlbuki biz Türk halkı olarak yıllar boyu uygar devletlerden Anayasa örnekleri bulur uygular fakat bir süre sonra bu yasaları Anadolu toprakları kabullenmeyip başka anayasalar aramaya çalışırız. İlginçtir binlerce kilometre ötedeki Amerikan yönetiminin gördüğü Likya uygarlığına ait şeyleri bir türlü göremeyiz veya görmek istemeyiz! Tarihte birçok kez Anayasal çalışmalar yapılmış olup 1876 Anayasası, 1921 Anayasası, 1924 Anayasası, 1961 Anayasası, 1982 Anayasası ve günümüzdeki yeni Anayasa çalışmalarını örnek verebiliriz. Amerikan Parlamentosu ve halkı her yıl 1787 Anayasalarını kutlarken Anadolu’daki Likya uygarlığına teşekkür etmektedirler. Yaklaşık günümüzden 3000 yıl önce modern Likya Meclisinde onanan yasalar Dünyada türünün tek örneğidir. Amerika 7 maddelik Likya yasasını Philadelphia şehrinde 3 ayda kabul edilmiş ve günümüze kadar uygulaya gelmiştir. Bu maddeler üzerinde fazla durmak istemiyorum fakat ilk 3 maddesini yazmak istiyorum.. “‘Biz ABD halkı, daha mükemmel bir birlik kurmak, adaleti tesis etmek, iç barışı egemen kılmak, ortak savunmayı sağlamak, genel refahı geliştirmek ve hem kendimize hem de sonraki kuşaklara özgürlüğün avantajlarını sağlamak üzere, ABD için bu Anayasayı oluşturuyor ve geçerli kılıyoruz’’  diye başlar Anayasaları. Anadolu’daki Likya uygarlığından alınan bu Anayasa’nın 1. maddesi yasama ile ilgili 2. maddesi Yürütme ile ilgili 3. maddesi ise Yargı ile ilgilidir. Gelin hep beraber Anadolu’da yapılan Attelia Barış Antlaşması (MÖ 188) dönemine gidelim. Rodos egemenliğine giren Likya, 23 yıl süren ağır vergi ve baskı düzeninden büyük bir başkaldırı ile çıkar. Roma’nın Likya’yı bağımsız ilan etmesiyle yeni bir düzen ve birlik arayışının doğurduğu “Likya Birliği”, MÖ 167 yılında 23 kentin bir araya gelmesi ile oluşur. Likya Birliği, ortak ordusu, ortak anayasası, ortak para birimi ve modern parlamentosuyla bir uygarlık kurmuşlardır. Rönesans’ın önemli isimlerinden Fransız devlet adamı yazar Montesquieu, Likya Birliği Anayasasını kaleme aldığı "Yasaların Ruhu" adlı eserinde Likya Birliği'ni demokratik yapısı nedeni ile övmekte, hatta birliği antik dünyanın en mükemmel demokrasisi olarak nitelendirmektedir. Atina demokrasisi ile likya demokrasisini kıyaslamıştır. Atina demokrasisinde sadece Atinalı erkeklerin katılabildiği, başkanın asker kökenli olup ölene kadar görevde kaldığı; seçkinci bir demokratik sistem olması ile, Likya Birliği'nin yanında demokratik olma açısından sönük kalmaktadır. Bu bilgiler ışığında, çağdaş batı demokrasisinin yaratıcılarının Yunanlılar değil Likyalılar dır diye söyleyebiliriz. Yaşadığımız topraklar, her zaman söylediğimiz gibi; üzerinde en çok medeniyet kurulmuş topraklar olup, dünya tarihine yön vermiş ve yön vermeye de devam etmektedir. 18. yy’ın Yeni Kıtası'nda, bazı okumuş adamlar üzerinde yaşadığımız ve bizzat bize ait olan kültürlerden ilham alırken, biz neredeydik acaba. Artık geç olmadan, kendimizi yabancılaştırdığımız Anadolu Kültürlerine sahip çıkma vakti gelmedi mi?

Bu yazı toplam (1075) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?