Yükleniyor...
Erdal Uzunoğulları

Erdal Uzunoğulları

kitapkurdu1967@hotmail.com

BAĞIMSIZLIĞIN SEMBOLLERİNDEN AYASOFYA MÜZESİ!

08 Nisan 2013 Pazartesi Saat 18:30

İstanbul’da yapılmış en büyük Bizans kilisesi Ayasofya’dır. 

En son 2008 yılında gezmeye gittiğimde yaşlı bir teyze bana yaklaşarak oğlum bura hakkında bilgi verir misin? Deyince az olan bilgimi kısıtlı zamanda aktarmaya çalıştım yaşlı teyzeye. Gelin hep beraber Ayasofya turuna başlayalım. Ayasofya mabedi dünyanın tüm orijinalliğiyle ayakta olan en eski inanç merkezleridir. İlk Ayasofya’nın MS 360’ta büyük Costantin’in oğlu Costantinus’ca 337–361 yaptırılmıştır. 2. Ayasofya’nın yapımına 2. Teodosios 408- 450 yıllarında başlanmıştır. Kraliçe’nin mabet içine kendi heykelini yaptırması sonucu kilise görevlisinin hışmına uğrar. Bunun üzerine kraliçe din görevlisini şehir dışına sürdürür.

Bunu öğrenen halk isyan eder.532 yılında Nika ayaklanması adı verilen bu ayaklanma ile Ayasofya kilisesi yakılarak,  kraliçenin heykelini yıkılır.532 yılındaki Nika ayaklanmasında 2. Ayasofya’yı da yakarlar. Bu olay üzerine İmparator 1. Justinyen daha büyük ve görkemli bir kilise yapabilmek için hazırlık yapar. Zamanın en ünlü mimarlarından Aydın’lı   Anthemios ile Miletli  İsidoros’u görevlendirir. Aydınlı Anthemios inşaatın ilk yıllarında ölür. Yapıda 100 usta ve 10.000 işçi çalıştırılır. Ayasofya’nın yeri kuyu derinliğinde kazılır. Topraktan sular çıkmaya başlayınca sular temellerden boşaltılır. Tam bir ay bu temel içinde ateşler yakılır. Temellere kurşun eritilip dökerler. Kurşun temel üzerine direkler, kemerler ve kubbeler yapılır. Altı su sarnıcı olduğundan su ile doldurulur.(Depremden korunmak için) Ayasofya’nın dört tarafının duvarlarına başlanır. Binanın yarısı 7 yılda tamamlanır.

Pek çok taş Aydın ilimizden getirtilir. Yüksek sütunlar Efes’teki Artemis tapınağından, Mısır’daki Güneş tapınağından, Atina’dan ve Marmara adasından getirtilir. Bir gece mimar başı İsidoros kaybolur. Kıyafet değiştirip İtalya’da Papa’nın izni ile bir kilise yapar. O kilise bitince geriye döner. Kral İsidoros ‘a çok kızar. İsidoros gitmek zorunda olduğundan bahseder. Eğer burada olsaydım biran önce inşaatın bitmesi için baskı yapardın der Kral’a. Hâlbuki temellerin sağlam olması için uzun süre beklemek gerekli der. Kilise’nin tepesine büyük bir kubbe yerleştirilir. Kubbenin tam tepesine altın bir haç koyar. Bu haç güneş ışığında parlayınca, Âlem dağdan ve ıstırarca dağlarından görünür.(15km) Açılış günü 537 yılında İmparator 1.Justinyen Süleyman’ın Kudüs’teki tapınağını kastederek ‘’Ey Süleyman seni yendim’’ diye bağırmıştır.1453’e kadar kilise, fetihten sonra camiye çevrilmiş, 1934’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün buyruğu ile müze olmuştur. Aynı zamanda Ayasofya bir namus meselesi, millî egemenliğin simgesidir. Nasıl mı?  

 Birinci Dünya Harbi'nin ardından İstanbul işgal edilmiş, ancak Ayasofya işgal edilememişti! Fransız işgal kuvvetleri, yüzyılların hesabını kendileri görmek istiyorlardı. Fransız kuvvetlerin komutanı Franchet d'Esperey'in emriyle bir Fransız taburu Ayasofya'ya yerleşmek ve "camiyi teslim almak" üzere geldi. Ayasofya'yı savunmakla görevli Türk taburunun komutanı Binbaşı Tevfik Bey, caminin büyük giriş kapısına iki ağır makineliyi yerleştirmişti. Tevfik Bey, Osmanlı yönetiminden, Harbiye Nezareti'nden aldığı emirleri dinlemeyerek camiyi tahliye etmeyi reddetti. Fransız tabur komutanı Tevfik Bey'e, "Siz asker değil misiniz, burasını tahliye ederek bize teslim etmeniz için emir almadınız mı?" der. Binbaşı Tevfik Bey'in yanıtı şöyle olur: Evet ben de bir askerim. Bir asker olduğum için sizi, ben sağ olduğum sürece bu kapıdan geçirmeyeceğim. Ben aynı zamanda Türk'üm ve Müslümanım ve burası da benim mukaddes mabedimdir. En büyük âmir olan vicdanımdan aldığım emirle sizi buraya sokmayacağım. Şayet cebren girmeye teşebbüs edecek olursanız, işte size ilk cevap verecek olan ağır makinalılar. Yalnız bu kadar değil; eğer bunlar maksadı temin etmezse caminin dört köşesine kâfi miktarda tahrip kalıbı yerleştirdim. Her şeye rağmen teşebbüsünüzde ısrar ederseniz bu koca mabet bu taburun üzerine çökecektir ve siz bu mabede giremeyeceksiniz... Böylece Fransız taburu çekilir, Ayasofya işgal edilemez. Yaşamınızın renkleri bol ve uyumlu olsun saygılarımla…

Bu yazı toplam (753) defa okunmuştur
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/bizimdar/public_html/oyla.php on line 3

Yorum Ekle

Makale Yorumları ( 0 )

Bu Makaleye Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?